Kinh tế TP HCM: Tiên phong đổi mới
(DĐDN) - TP HCM đã có những đóng góp quan trong vào sự hình thành và hoàn thiện thể chế chính sách vận hành kinh tế thị trường của nước ta…
TP HCM đã sử dụng quỹ đất đô thị như nguồn lực để phát triển kinh tế - xã hội
Với tinh thần Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ VI (1986) về sự đổi mới tư duy về thời kỳ quá độ đi lên CNXH của nước ta, chuyển đổi nền kinh tế kế hoạch hóa tập trung sang nền kinh tế sản xuất hàng hóa nhiều thành phần… cùng với yêu cầu thực tiễn cuộc sống của kinh tế TP, năm 1989, UBND TP đã ban hành Quyết định về các loại hình DN tư nhân, Cty trách nhiệm hữu hạn, Cty cổ phần để tạo điều kiện phát triển khu vực kinh tế tư nhân. Đó chính là một trong những khuôn khổ pháp lý ban đầu tạo niềm tin cho kinh tế tư nhân, khuyến khích thành phần kinh tế này phát triển một cách hợp pháp. Đó cũng là cơ sở thực tiễn để Quốc hội khóa VII ban hanh hành Luật Doanh nghiệp tư nhân và Luật Cty năm 1991.
Nhân rộng cả nước các mô hình kinh tế
Chủ trương khuyến khích và thúc đẩy đa dạng hóa sở hữu và các thành phần kinh tế, trong đó, có thành phần kinh tế tư nhân, là một chủ trương đạt kết quả nổi bật của TP; giúp khu vực kinh tế tư nhân phát triển và đến năm 2014 chiếm đến gần 59,7% GDP của TP, giải quyết việc làm cho 70% số lao động đang làm việc trên địa bàn…
Việc nhân rộng ra cả nước các mô hình kinh tế xuất phát từ ý tưởng của TP, được thí điểm thành công tại TP có ý nghĩa quan trọng với kinh tế cả nước. Điển hình như thí điểm thành công việc hình thành khu chế xuất và khu công nghiệp tập trung. Khu chế xuất Tân Thuận là khu chế xuất đầu tiên tại Việt Nam được thành lập vào năm 1991, khu chế xuất Linh Trung được thành lập vào năm 1992.
Bên cạnh đó là tổ chức sắp xếp lại hệ thống DN Nhà nước và cổ phần hóa DN Nhà nước: TP thực hiện thí điểm cổ phần hóa DN Nhà nước từ năm 1992. Cty cổ phần cơ điện lạnh (REE) là Cty được cổ phần hóa đầu tiên tại Việt Nam vào năm 1993. Đến năm 1996, cổ phần hóa DN Nhà nước đã trở thành chương trình chung của Chính phủ.
TP Hồ Chí Minh cũng là nơi ra đời giao dịch chứng khoán thông qua Trung tâm Giao dịch chứng khoán TP HCM, sau này được gọi là Sở Giao dịch chứng khoán TP HCM.
Vào giai đoạn năm 1986 - 1990, nhiều tổ chức tìn dụng tập thể được thành lập dười dạng: quỹ tín dụng, hợp tác xã tín dụng, trung tâm tín dụng vào đầu tư… và bản chất các tổ chức tín dụng này là hoạt động của ngân hàng thương mại cổ phần. Từ thực tiễn đó, TP HCM đã thí điểm thành lập ngân hàng cổ phần đầu tiên của cả nước - NHCP Sài Gòn Công thương vào ngày 16/10/1987, ngân hàng xuất nhập khẩu Eximbank được thành lập vào ngày 24/5/1989, ngân hàng phát triển nhà TP HCM được thành lập vào ngày 4/1/1990. Từ thực tiễn này, Quốc hội ban hành pháp lệnh Ngân hàng ngày 23/5/1990 tạo điều kiện cho loại hình ngân hàng thương mại cổ phần phát triển đến ngày hôm nay.
Giải pháp hạ tầng đô thị và các đóng góp khác
Không chỉ tiên phong trong đổi mới mô hình kinh tế, TP HCM còn sử dụng quỹ đất đô thị như nguồn lực để phát triển kinh tế - xã hội và giải quyết bài toán phát triển đô thị với chủ trương đổi đất lấy hạ tầng; Thành lập các Cty cổ phần, huy động các thành phần kinh tế đầu tư vào hạ tầng, kỹ thuật của TP…
Từ một khu đầm lầy, chua mặn, khu đô thị mới Phú Mỹ Hưng phía Nam TP với một đại lộ dài hơn 18 km được hình thành cũng từ chủ trương, cơ chế này. Nhiều tuyến đường huyết mạch của TP được cải tạo, mở rộng bằng nguồn vốn tín dụng của DN thông qua hình thức chuyển nhượng quyền khai thác đường giao thông cho các thành phần kinh tế…
TP cũng xây dựng, nâng cấp, mở rộng trường học, bệnh viện; đổi mới và hiện đại hóa trang thiết bị, nâng cấp dịch vụ giáo dục, phát triển y tế chất lượng cao bằng nguồn vốn tín dụng (vốn kích cầu); Xây dựng hệ thống các tổ chức giới thiệu việc làm, tổ chức các sàn giao dịch việc làm, xã hội hóa đào tạo nghề; xây dựng hệ thống thông tin thị trường lao động, phân tích và khai thác thông tin cung - cầu lao động trong từng khu vực, ngành nghề…
Việc nhân rộng ra cả nước các mô hình kinh tế xuất phát từ ý tưởng của TP, được thí điểm thành công tại TP có ý nghĩa quan trọng với kinh tế cả nước.
|
Trong những năm gần đây, khi nợ xấu tăng cao, các DN rất khó tiếp cận vốn, TP đã triển khai chương trình kết nối DN với ngân hàng, giúp DN có được nguồn vốn tín dụng với lãi suất hợp lý và đáp ứng được nhu cầu vốn kinh doanh. Các chương trình xúc tiến đầu tư, kết nối DN với DN, các chương trình xúc tiến thương mại trong và ngoài nước, chương trình đưa hàng hóa Việt Nam về nông thôn, về các khu công nghiệp… đã được nhân rộng trong cả nước.
Đặc biệt, TP đã thực hiện các nhóm giải pháp cải cách hành chính công: xây dựng nền hành chính mang tính chất phục vụ, mô hình “một dấu, một cửa”…
Thành công này của TP chứng minh vai trò quan trọng của Nhà nước và kinh tế Nhà nước trong mô hình kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa. Đó là Nhà nước thực hiện chức năng hỗ trợ thị trường, không làm thay thị trường mà chỉ hạn chế những khuyết tật của thị trường, tham gia xử lý những bất ổn của thị trường.
Thực tiễn và những thách thức đặt ra cho TP HCM cho thấy, để đạt được mục tiêu CNH-HĐH đất nước thì việc đổi mới cơ chế kinh tế theo hướng tôn trọng thị trường, tháo gỡ những rào cản cho thị trường phát triển lành mạnh, tạo môi trường cạnh tranh bình đẳng và thuận lợi trong mọi thành phần kinh tế; cải cách mạnh mẽ nền hành chính quốc gia; hoàn thiện hệ thống pháp luật về kinh doanh phù hợp với yêu cầu hội nhập kinh tế khu vực và quốc tế là những yêu cầu rất bức thiết trong quá trình phát triển của đất nước.
Bí thư Thành ủy TP HCM Lê Thanh Hải - Ủy viên Bộ Chính trị:
Tầm nhìn đô thị lớn trong khu vực ASEAN  Quán triệt đường lối phát triển nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, TP HCM đã bám sát thực tiễn, luôn tìm tòi, sáng tạo, mạnh dạn thể nghiệm cơ chế, chính sách mới để tháo gỡ khó khăn, thúc đẩy sản xuất phát triển, hình thành các loại thị trường, không ngừng cải thiện môi trường đầu tư, thu hút mạnh các nguồn lực xã hội cho phát triển.
Trải qua các thời kỳ cách mạng, trong kháng chiến, trong xây dựng, bảo vệ và phát triển của chặng đường 40 năm qua, Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân TP luôn nhận được sự quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo của Trung ương Đảng, Bộ Chính trị, của Quốc hội, Chính phủ, sự ủng hộ hết lòng và hiệu quả của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, của các ban, bộ, ngành, đoàn thể Trung ương và sự giúp đỡ, liên kết, hợp tác của Thủ đô Hà Nội, của các địa phương, của Nhân dân cả nước. TP HCM luôn tự hào kế thừa lòng trung thành, phát huy truyền thống cách mạng vẻ vang để xây dựng, bảo vệ và phát triển TP, nâng cao phúc lợi của nhân dân.
TP HCM cũng luôn bám sát thực tiễn, từ thực tiễn TP đã góp phần tích cực hình thành đường lối đổi mới.
Bảy năm sau ngày giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất đất nước, vào tháng 9 năm 1982, Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết 01 về phát triển TP HCM; tổng kết thực hiện Nghị quyết rất quan trọng này, khi công cuộc đổi mới ngày càng toàn diện, đi vào chiều sâu; vào những năm đầu của thế kỷ 21, tháng 11 năm 2002 Bộ Chính trị ra Nghị quyết 20 và đến tháng 8 năm 2012 Bộ Chính trị tiếp tục ra Nghị quyết 16 xác định phương hướng phát triển TP HCM đến năm 2020. Từ những định hướng chiến lược hết sức quan trọng này, Đảng bộ, hệ thống chính trị và Nhân dân TP với sự nỗ lực không ngừng, kiên trì, quyết tâm thực hiện đã mang lại những thành tựu và cả những kinh nghiệm thực tiễn quý báu trong xây dựng, bảo vệ Tổ quốc, công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước và hội nhập quốc tế.
Trong quá trình thực hiện đường lối đổi mới của Đảng, dẫu không tránh khỏi những khó khăn, thách thức, thậm chí có những va vấp trên từng bước đi lên, nhưng đến nay, “TP Hồ Chí Minh đạt được những thành tựu to lớn, toàn diện, tạo sự chuyển biến căn bản trong đời sống xã hội, góp phần rất quan trọng vào thành tựu chung của vùng và cả nước” (Nghị quyết của Bộ Chính trị số 16-NQ/TW ngày 10 tháng 8 năm 2012). Những thành tựu đó góp phần khẳng định đường lối đổi mới của Đảng ta 30 năm qua là đúng đắn; đánh dấu sự trưởng thành trong năng lực lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng bộ và quản lý, điều hành của chính quyền TP, sức mạnh to lớn của khối đại đoàn kết toàn dân tộc, tạo tiền đề vững chắc cho bước phát triển cao hơn của các giai đoạn sau.
Kinh tế giữ mức tăng trưởng cao liên tục nhiều năm, cơ cấu chuyển dịch đúng định hướng, quy mô được mở rộng, chất lượng tăng trưởng được cải thiện; kinh tế TP chiếm tỉ trọng ngày càng cao, đến nay chiếm hơn 21% GDP và có tốc độ tăng trưởng từ 1,6 đến 1,7 lần tốc độ tăng GDP của cả nước, đóng góp 30% ngân sách quốc gia.
TP HCM là đô thị đặc biệt, một trung tâm lớn về kinh tế, văn hóa, giáo dục - đào tạo, khoa học - công nghệ, đầu mối giao lưu và hội nhập quốc tế, là đầu tàu, động lực, có sức thu hút và sức lan tỏa lớn của vùng kinh tế trọng điểm phía Nam, có vị trí chính trị quan trọng của cả nước … Vị trí, vai trò của TP đối với vùng và cả nước ngày càng được khẳng định, đóng góp tích cực vào quá trình hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập kinh tế quốc tế của đất nước.” (Nghị quyết của Bộ Chính trị số 16-NQ/TW ngày 10 tháng 8 năm 2012). Và hiện nay, TP đang nỗ lực phấn đấu xây dựng, bảo vệ, phát triển TP văn minh, hiện đại, nghĩa tình, đi đầu trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa, đóng góp ngày càng lớn với khu vực và cả nước; từng bước trở thành trung tâm lớn về kinh tế, tài chính, thương mại, giáo dục - đào tạo, khoa học - công nghệ của đất nước và khu vực Đông Nam Á; góp phần tích cực vào sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa của cả nước.
(Trích Phát biểu đề dẫn của Bí thư Thành ủy TP HCM Lê Thanh Hải - Ủy viên Bộ Chính trị tại Hội thảo Kỷ niệm 40 thống nhất đất nước được tổ chức tháng 4/2015 tại TP HCM)
|
TS Trần Hoàng Ngân
Đại biểu Quốc hội, Hiệu trưởng Trường
ĐH Tài chính - Marketing TP HCM
Đại biểu Quốc hội, Hiệu trưởng Trường
ĐH Tài chính - Marketing TP HCM
No comments:
Post a Comment